blog-cijfers

De gezondheidszorg is met een bijdrage van 15,4% van het BBP een belangrijke motor van de Nederlandse economie.  Het is een van de weinige sectoren die al jaren achtereen jaarlijks een omzetstijging laat zien. Tot deze sector behoren de verpleging en verzorging, thuiszorg,  gehandicaptenzorg (care) en ziekenhuizen, (para)medische vrije beroepen en geestelijke gezondheidszorg (cure). Ruim 1,2 miljoen mensen verdienen hun brood in de zorgsector en nog eens 2,5 miljoen mensen zijn vrijwilliger. Daarnaast richten steeds meer ondernemers zich op de zorg als afzetmarkt. Reden is de stabiele groei, zowel in de afgelopen jaren als in de toekomst. In de

MKB-markt zijn direct en indirect 150.000 ondernemingen actief in en voor de gezondheidszorg.

Van alle Europeanen zijn Nederlanders het meest te spreken over de gezondheidszorg in eigen land, zo blijkt uit onderzoek van de Euro Health Consumer Index.

Trends

  • Innovaties, mondige patiënten en vergrijzing leiden tot een stijging van de vraag, terwijl zorgverzekeraars de zorgkosten minder willen laten toenemen om zo de zorgpremies betaalbaar te houden; Zorg dichtbij de patiënt is de trend; 
  • Innovatie in de zorg zet door en is hard nodig om de zorgvraag te kunnen beantwoorden. Innovatie op het gebied van domotica, radiologie en zelftesten voor preventie en screening, levert nieuwe bedrijvigheid op in de sector; De Rabobank heeft dit verder uitgewerkt in het boekwerk Diagnose Zorginnovatie; 
  • Nieuwe bedrijfsmodellen worden ontwikkeld om de zorgvraag adequaat in te kunnen vullen. Zo geven taakdelegatie bij huisartsen, meerstoelenconcepten bij tandartsen en de werkwijze van zelfstandige behandelcentra meer mogelijkheden voor het behandelen van patiënten; 
  • In de gezondheidszorg is ruim 80% van de werkenden een vrouw. Deze trend is niet alleen bij verpleegkundigen aanwezig, maar ook bij huisartsen, tandartsen en verschillende medische specialismen.

Kansen en bedreigingen

  • De overheid tracht de stijging van de zorgkosten te beheersen door meer zorgactiviteiten uit de basisverzekering te halen, door de eigen bijdrage te vergroten en door het aantal verzekerde behandelingen te beperken. Dit biedt kansen voor (commerciële) partijen in de gezondheidszorg. De toetredingsdrempel voor nieuwe zorgondernemers wordt lager en de concurrentie tussen zorginstellingen neemt toe;
  • De bank is niet meer de enige externe financier. Hoewel nog beperkt komt er nu al meer risicodragend kapitaal in de sector. De Rabobank verwacht dat dit aanbod verder toeneemt vanwege de positieve stabiele ontwikkeling van het resultaat van de sector alsmede door de verwachte verruiming in de wetgeving rondom winstuitkering;
  • Met name in de care groeit de vraag naar zorg de komende jaren. Het aantal chronisch zieken neemt toe. Verder is een verschuiving zichtbaar van verzorging naar verpleging en thuiszorg;
  • Een belangrijke besparing in de kosten in de zorg ligt in het verbeteren van de distributiestructuur. Bij de tweede lijn wordt een begin gemaakt met spreiding en concentratie van medische specialismen. In de eerste lijn worden steeds vaker taken van de tweede lijn overgenomen, zoals de zorg voor de chronisch zieken, voor- en nazorg bij operaties en palliatieve zorg;
  • De zorgverzekeraar heeft een belangrijke inkooprol in de gezondheidszorg. De zorgverzekeraars nemen meer dan voorheen  kwaliteit van de dienstverlening van de zorgaanbieders mee in het aangaan van hun overeenkomsten. Dit vraagt meer inzicht in de behandelingen en resultaten van zorgaanbieders;
  • In het licht van de toenemende marktwerking wordt een steeds groter beroep gedaan op de professionaliteit van huidige zorgondernemers en -bestuurders (good governance).

Perspectief

Van snelle naar getemperde groei

Mondigheid van de patiënt, zorginnovaties en vergrijzing van de bevolking staan garant voor een consistente groei van de gezondheidszorg, maar de volumegroei vlakt af. De Rabobank verwacht dat de groei in 2013 en 2014 wordt getemperd tot circa 1,5%.

Oorzaken van de afvlakkende groei is drieledig. Op de eerste plaats maakt de verhoging van het eigen risico van de basisverzekering(van 220 euro naar 350 euro in 2013 en 360 euro in 2014) en de afgenomen bestedingskracht de patiënt meer bewust in haar zorgconsumptie.

Op de tweede plaats draagt het politiek afgesloten zorgakkoord bij aan een beperkte groei van activiteiten in de tweede lijn (ziekenhuizen) en een uitbreiding van taken in de eerste lijn.

Tot slot maken zorgverzekeraars scherpe prijs- en volumeafspraken in zowel de curesector (medisch specialistische zorg) als de caresector (chronische en langdurige zorg).

Zinnige en zuinige zorg

Bij een oplopende conjunctuur zal moeten blijken hoe duurzaam deze beperking van de groei is. Zorgondernemers dienen meer inzicht te geven in hun toegevoegde waarde wat betreft zinnig en zuinige zorg. Zinnige zorg dient aan te sluiten op de doelstellingen van het zorgakkoord. Zuinige zorg moet richting zorgverzekeraars worden verantwoord om in de toekomst nog een passend contact te houden.

Vraag

De vraag naar zorg in ons land neemt toe door demografische factoren (vergrijzing). Daarnaast vragen de bewustere consumenten steeds meer (preventieve) zorg en stellen ze hogere kwaliteitseisen. Dit laatste wordt nog eens gestimuleerd door de groeiende groep van koopkrachtige (jonge) senioren.

In 2012 bedroegen de uitgaven aan de gezondheids- en welzijnszorg 92,7 miljard euro. Dit is 3,7 procent meer dan in 2011. Vooral de uitgaven aan de vanuit de AWBZ gefinancierde langdurige zorg stegen sterk in 2012. In de jaren 2010 en 2011 namen de zorguitgaven met gemiddeld 3,2 procent per jaar toe (bron: CBS, Uitgaven aan zorg 2012, mei 2013).

  • Het totaal aantal huisartsbezoeken per inwoner per jaar ligt op 4,3 keer (bron: CBS);
  • Bijna 30% van de bevolking heeft een chronische ziekte of aandoening (bron: Nivel);
  • Ongeveer 630.000 mensen ontvangen thuiszorg;
  • Van de circa. 2,4 miljoen Nederlanders van 65 jaar en ouder wonen er ongeveer 90.000 in een verzorgingshuis oude stijl (ZZP1-4) en 70.000 in een verpleeghuis (bron: Actiz);
  • De GGZ in Nederland behandelt in 2013 circa 1,1 mio mensen, waarvan 289.000 in de eerste lijn worden behandeld, 866.000 in de tweede lijn en 39.310 in de langdurige GGZ (bron: NZa). De GGZ gaat in 2014 drastisch wijzigen;
  • In Nederland zijn circa 150.000 mensen met een handicap. 115.000 hiervan hebben een verstandelijke beperking;
  • Bijna 38% van de Nederlandse bevolking bezoekt een medisch specialist (bron: CBS).

Aanbod

De gezondheidszorg is een omvangrijke sector in de Nederlandse economie. In de sector werken ruim 1,2 miljoen mensen (ruim 864.000 fte’s, goed voor 13% van de totale werkgelegenheid en 12,8% van het arbeidsvolume in Nederland) in ruim 150.000 zorgondernemingen.

In verband met verschuiving van intramuraal naar extramuraal en aanbestedingen door de gemeente (WMO) staat de werkgelegenheid in de sector onder druk.

Omzet

  • De omzet in de zorg wordt grotendeels bepaald door de zorgverzekeraars, gemeenten (WMO) en de eigen bijdrage/ aanvullende verzekeringen van zorgconsumenten;
  • De omzet van zorginstellingen wordt in steeds grotere mate productie afhankelijk en gebaseerd op prijs- en volumeonderhandelingen met de zorgverzekeraars. Zo wordt bij de ziekenhuizen 70% van de productie integraal bekostigd in het B-segement. AWBZ bekostigde instellingen zijn over op  zorgzwaartebekostiging. De kapitaallasten worden tot 2018 nog maar gedeeltelijk nagecalculeerd;
  • De uitgaven aan de zorg laten al jaren een stijging zien, hoewel deze stijging de laatste jaren wel is afgevlakt. De zorguitgaven (Budgettair Kader Zorg) worden elk jaar voor inflatie en volumegroei aangepast. De volumegroei wordt bepaald door de bevolkingsgroei, vergrijzing, technologische vooruitgang, kwalitatief betere zorg en stijging van de zorgvraag. Ook stijgen de prijzen in de zorg;
  • Voor alle sectoren geldt voor 2014 een volume basisgroei van 1,5%, en voor 2015 tot en met 2017 1% per jaar. Voor huisartsen geldt dat ze daarbovenop 1% in 2014 en 1,5% in 2015-2017 krijgen (totaal dus een groei van 2,5%) als zij aantoonbaar zorg uit de tweede lijn opvangen en voorkomen dat mensen naar die duurdere tweede lijn worden doorverwezen. Met de  huisartsen is Schippers eveneens overeengekomen dat hun bekostiging per 2015 wordt aangepast om ervoor te zorgen dat deze beter aansluit bij de gezamenlijke ambities, namelijk meer zorg in de buurt waarbij diverse partijen (GGZ, wijkverpleegkundigen, huisartsen en gemeenten) samenwerken.

Achtergrondinformatie

Organisaties








NaamURL
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sportwww.minvws.nl
Nederlandse Zorgautoriteitwww.nza.nl
RIVMwww.rivm.nl
Nivelwww.nivel.nl
CBSwww.cbs.nl

Bron: Rabobank Cijfers & Trends, 3 februari 2014

Al meer dan vijfendertig jaar biedt de Rabobank met Cijfers & Trends betrouwbare branche-informatie. Via www.rabobank.nl/cijfersentrends is deze informatie gratis te raadplegen. U vindt er onze thema-updates, branche-informatie en sectorprognoses. Ook kunt u de prestaties van uw bedrijf vergelijken met die van andere bedrijven in uw branche.

 

 

daarom-hartingbank